Manyetik Kapı Kilidi Nasıl Çalışır? Kapasite, Montaj ve Seçim

Kısaca manyetik kapı kilidi nasıl çalışır diye soranlara verilecek cevap, elektromıknatısın temel prensibidir: Kapı kasasına yerleştirilen bobinli gövdeye doğru akım uygulandığında güçlü bir manyetik alan oluşur ve bu alan kapı kanadına vidalanmış çelik plakayı kendine kilitler. Akım kesildiği anda alan kaybolur ve kapı serbest kalır. Hareketli mekanik parça içermediği için aşınması azdır, uzun yıllar sorunsuz çalışır. Kilidin ne kadar güçlü olduğu ise 280 kg veya 500 kg gibi tutuş kuvveti değerleriyle belirtilir.

Kart Okutulduğunda Manyetik Kapı Kilidi Ne Yapar?

1. Kilit sürekli enerji altındadır ve kapıyı kapalı tutar.
2. Kullanıcı kartını okutur, şifresini girer ya da içeriden butona dokunur.
3. Panel, röle çıkışı üzerinden kilidin enerjisini birkaç saniye için keser.
4. Manyetik alan ortadan kalkar; kapı itilerek veya çekilerek açılır.
5. Süre bittiğinde enerji geri gelir; kapı kapandığında plaka yeniden tutulur.

Bu çalışma biçimine fail-safe, yani enerji kesilince açık kalma denir. Şebeke gittiğinde veya yangın alarmı devreye girdiğinde kapının kendiliğinden serbest kalması, tahliye yollarının açık kalmasını sağlar. Kesinti sırasında da güvenliğin sürmesi isteniyorsa sisteme akülü güç kaynağı eklenir.

Manyetik Kilidi Oluşturan Parçalar

• Elektromıknatıs gövde: Kasanın üst tarafına sabitlenir, bobin bu gövdenin içindedir.
• Karşılık plakası (armatür): Kanada takılan çelik plakadır; gövdeye tam yüzeyle temas etmesi gerekir.
• Braketler: Kanadın hangi yöne açıldığına bağlı olarak L, Z ya da U biçimli aparatlar seçilir.
• Güç kaynağı: Çoğunlukla 12V veya 24V DC besleme yapılır; akü desteği tavsiye edilir.
• Durum sensörü (isteğe bağlı): Kapının gerçekten kilitlenip kilitlenmediğini panele bildirir.

280 kg ile 500 kg Arasında Karar Vermek

Tutuş kuvveti, kilidin ideal koşullarda kapıyı ne kadar çekme kuvvetine karşı kapalı tutabileceğini gösterir. Kapasite yükseldikçe gövde irileşir, harcanan akım da çoğunlukla yükselir.

Kısaca özetlersek: Bina içindeki sıradan, tek kanatlı bir kapıda 280 kg işinizi görür. Kapı dış cepheye bakıyor, rüzgâra maruz kalıyor, kanadı ağırsa ya da zorlanma ihtimali varsa 500 kg'lık modele geçmek daha doğrudur. Şunu da unutmamak gerekir: Gerçek tutuş gücü, plakanın gövdeye ne kadar düzgün oturduğuna bağlıdır. Hizası kaymış bir montajda en yüksek kapasiteli kilit bile vaat ettiği performansı gösteremez.

Kapının Açılma Yönüne Göre Montaj

• Kilitten uzağa doğru açılan kapı: Ek aparata gerek kalmaz; gövde kasanın alt yüzüne, plaka da kanadın üst kenarına vidalanır.
• Kilide doğru (içe) açılan kapı: Gövde ile plakayı aynı düzleme getirmek için L ve Z braket seti kullanılır.
• Cam kanatlı kapı: Cama delik açmadan tutturulan U tipi kelepçelerden yararlanılır.
• İki kanatlı kapı: İki gövdeyi tek parçada birleştiren çift kilit modeli seçilir.

Güç Kaynağını Doğru Boyutlandırmak

Manyetik kilit sürekli akım çektiği için güç kaynağı, kendisine bağlı bütün kilit, okuyucu ve panellerin toplam tüketimini rahatça karşılayacak kapasitede olmalıdır. Sınırında çalışan bir adaptör ısınır, gerilimi düşer ve kilidin kapıyı tutma gücü azalır. Akülü güç kaynaklarında akü kapasitesi, beklenen kesinti süresine göre belirlenir. Kilit ile güç kaynağı arasındaki mesafe uzadıkça kablo kesitini de büyütmek gerekir. Gerilim seçimi aşağıdaki soru-cevap bölümünde ayrıca ele alınmıştır.

Alternatif: Elektrikli Karşılık Ne Zaman Daha İyi?

Kartlı geçiş projelerinde manyetik kilidin karşısına en sık çıkan seçenek bas-aç tipi elektrikli karşılıktır. İkisi de doğru yerde kullanıldığında başarılı sonuç verir:

Tahliye kapıları, cam kanatlar ve günde yüzlerce kez açılan geçişler için manyetik kilit çoğu zaman daha kullanışlıdır. Elektrikten tasarrufun ve kesinti anında kilitli kalmanın öncelikli olduğu arşiv ya da depo kapılarında elektrikli karşılık değerlendirilebilir.

Durum Sensörü ve Yazılım Entegrasyonu

Bazı modeller, plakanın gövdeye tam yapışıp yapışmadığını ölçen yerleşik bir sensörle gelir. Böylece yazılım, kapının sadece örtülü mü yoksa gerçekten kilitli mi olduğunu ayırt edebilir. Hidroliği zayıfladığı için tam kapanmayan ya da arasına bir nesne sıkıştığı için kilitlenemeyen kapılar anında yazılıma düşer ve alarm üretir. Mesai sonrası kimsenin kalmadığı ofis, depo ve sunucu odalarında bu bilgi, bir güvenlik açığının sabaha kadar fark edilmemesinin önüne geçer. Alarm sistemiyle birlikte çalışacak projelerde de sensörlü modeller seçilmelidir.

Yangın Güvenliği ve Mevzuat

Kaçış yolu üzerindeki kapılarda kullanılacak manyetik kilitler yangın alarm paneliyle ilişkilendirilmeli; yanına, beslemeyi panelden bağımsız olarak kesen yeşil kır-aç butonu konmalıdır. Binaların yangından korunmasına dair yönetmelik hükümleri ve yerel itfaiyenin şartları projeye göre ayrıca kontrol edilmelidir. Tek başına bir kilit işe yaramaz; onu yönetecek kartlı geçiş paneli veya şifreli okuyucuyla bütünleşik bir kurgu planlanmalıdır. Seçenekler için kilit modellerimize ve kartlı geçiş çözümlerimize göz atabilirsiniz.

Arıza Belirtileri ve Olası Nedenleri

• Kapıyı gevşek tutuyor: Plakanın hizası bozulmuş, yüzey kirlenmiş ya da besleme gerilimi düşmüş olabilir.
• Kilit hiç tutmuyor: Önce besleme ünitesine, sigortaya ve röle kablolamasına bakılmalıdır.
• Kapı açılmıyor: Röle yapışmış ya da NO/NC uçları yanlış bağlanmış olabilir; kır-aç butonu ile kapı acilen açılır.

Bu tür durumlarda servis ekibimizden destek alabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

280 kg yazan kilit gerçekten 280 kg'a dayanır mı?

Bu değer, laboratuvar ortamında plakayı gövdeden ayırmak için gereken kuvveti ifade eder. Uygulamada bu rakam; işçiliğe, plakanın hizasına ve kilide giden gerilime göre değişir.

Elektrik kesilirse manyetik kilide ne olur?

Fail-safe yapısı gereği kapı serbest kalır. Kesinti anında da güvenliğin devam etmesi için akülü güç kaynağı kullanılmalıdır.

12V mi seçmeliyim, 24V mi?

Piyasada iki gerilime göre üretilmiş kilitler de, ikisiyle birden çalışabilen modeller de vardır. Hangisinin seçileceğini mevcut panel ve besleme altyapısı, kablonun uzunluğu ve kilidin akım değeri belirler.

Kapılarınıza uygun kapasitede manyetik kilidi belirlemek ve montajı uzman ekibimize bırakmak için İstanbul'da ücretsiz keşif isteyin, teklif talep edin.